Een scheiding is al ingewikkeld genoeg, maar als je een eigen onderneming hebt, komt er nóg meer bij kijken. Of je nu een eenmanszaak of een bv hebt, je bedrijf speelt vaak een belangrijke rol bij de financiële en juridische afwikkeling van de scheiding. In dit artikel geven we antwoord op vragen.
Huwelijksvermogensregime: wat is van wie?
De manier waarop jullie vermogen verdeeld wordt, hangt af van hoe je bent getrouwd:
-
Tot 2018: was je getrouwd in algehele gemeenschap van goederen? Dan is in principe alles gemeenschappelijk, ook je bedrijf.
-
Na 2018: ben je getrouwd zonder voorwaarden, dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Vermogen dat je vóór het huwelijk had – zoals je onderneming – blijft in principe van jou.
-
Huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden: hebben jullie afspraken gemaakt? Dan geldt wat daarin is vastgelegd, bijvoorbeeld over het verrekenen van vermogen of de waarde van de onderneming.
Tip: Controleer regelmatig of je huwelijksvoorwaarden nog passen bij jouw situatie als ondernemer.
Rechtsvorm van de onderneming
De gevolgen van een scheiding verschillen per rechtsvorm:
-
Eenmanszaak: valt (bij gemeenschap) volledig in de te verdelen boedel.
-
Vof of maatschap: ook hier kan je partner recht hebben op een deel van de waarde.
-
BV: dan wordt gekeken naar wie de aandelen bezit. Ook als jij de enige aandeelhouder bent, kan jouw partner recht hebben op de helft van de waarde van de aandelen.
Werkten jullie samen in het bedrijf? Is de onderneming tijdens het huwelijk flink gegroeid? Dan is er mogelijk recht op vergoeding of verrekening.
Waardering en verdeling van het bedrijf
Bij de verdeling wordt gekeken naar de waarde van de onderneming of de aandelen, mits deze in de gemeenschap vallen. Een onafhankelijke waardebepaling is hierbij belangrijk.
Let op: het uitkopen van je partner kan een flinke impact hebben op de liquiditeit van je bedrijf. Soms worden alternatieven gezocht, zoals:
-
De partner houdt tijdelijk aandelen;
-
Verrekening via andere bezittingen;
-
Overname van schulden in ruil voor het bedrijf.
Belangrijk: controleer of er bij zakelijke financieringen privézekerheden zijn afgegeven (bijvoorbeeld hypotheek op de woning).
Pensioenrechten en verdeling
Je partner heeft in principe recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, en op een bijzonder partnerpensioen.
Heb je pensioen in eigen beheer opgebouwd (voor 2020)? Dan moet je partner misschien gecompenseerd worden, zeker als jij hebt gekozen voor afkoop of omzetting in een oudedagsverplichting.
Let op: Pensioenverevening kan worden uitgesloten of anders worden verdeeld als jullie dat schriftelijk vastleggen in de huwelijkse voorwaarden of het echtscheidingsconvenant.
Alimentatie: hoe wordt dat berekend?
Partneralimentatie
Wanneer één van de ex-partners onvoldoende inkomsten heeft, kan de ander verplicht zijn partneralimentatie te betalen. De duur hangt af van het moment van scheiden en persoonlijke omstandigheden.
Let op: Partneralimentatie is aftrekbaar voor de betaler en belast bij de ontvanger.
Kinderalimentatie
De hoogte wordt berekend op basis van het netto gezinsinkomen ten tijde van de scheiding. Ook wordt rekening gehouden met de zorgverdeling (zorgkorting) en eventuele oppaskosten.
Let op: Kinderalimentatie is niet aftrekbaar voor de betaler en onbelast voor de ontvanger.
Specifiek voor ondernemers
Voor ondernemers wordt bij alimentatie gekeken naar meer dan alleen jaarcijfers. Ook kasstromen, prognoses en de sector zijn van belang. Voorkom dubbeltellingen (bijvoorbeeld als de waarde van het bedrijf én toekomstige inkomsten dubbel meetellen).
Fiscale gevolgen van de scheiding
Fiscaal partnerschap
Je bent geen fiscaal partner meer zodra je apart woont én een scheidingsverzoek is ingediend. Tot het einde van dat jaar kun je er nog wél voor kiezen om samen aangifte te doen.
Onderneming en belasting
-
Doorschuiffaciliteit: je kunt onder voorwaarden voorkomen dat je direct belasting moet betalen over het deel van je onderneming dat naar je ex-partner gaat.
-
TBS-regeling: als je een pand of vermogen aan je eigen bedrijf beschikbaar stelt, kunnen er bij scheiding belastinggevolgen optreden.
-
Aanmerkelijk belang: als één van jullie minder dan 5% van de aandelen houdt na de scheiding, kan dit leiden tot fiscale afrekening (tenzij er wordt doorgeschoven).
-
Eigen woning: de renteaftrek kan vervallen voor degene die vertrekt, tenzij de ex-partner in de woning blijft (maximaal twee jaar).
Let op: Laat je goed begeleiden om vervelende verrassingen te voorkomen.